Từ quan điểm Đại hội XIV của Đảng đến thực tiễn Thanh Hóa: Đấu tranh phòng chống tội phạm kinh tế và tham nhũng để bảo vệ động lực phát triển

Đại hội XIV của Đảng khẳng định rõ: giữ vững kỷ cương, liêm chính trong quản trị quốc gia là điều kiện tiên quyết để phát triển nhanh và bền vững. Trên tinh thần đó, nhiều địa phương đang chuyển mạnh tư duy đấu tranh phòng, chống tội phạm kinh tế và tham nhũng theo hướng chủ động, phòng ngừa, kiến tạo. Tại Thanh Hóa, cách tiếp cận này được thể hiện rõ nét qua chỉ đạo của Thiếu tướng Tô Anh Dũng, Giám đốc Công an tỉnh, với trọng tâm: bảo vệ môi trường kinh tế an toàn, minh bạch, ổn định cho phát triển.

Công an Thanh Hóa triệt phá đường dây lừa đảo bằng hình thức thông báo trúng thưởng quy mô lớn.

Đấu tranh phòng, chống tội phạm kinh tế và tham nhũng - vấn đề chiến lược trong tư duy phát triển của Đảng

Trong tiến trình đổi mới và hội nhập, Đảng ta ngày càng khẳng định rõ một chân lý mang tính nền tảng: phát triển nhanh và bền vững không thể tách rời xây dựng Nhà nước pháp quyền, bảo đảm kỷ cương, liêm chính trong quản trị quốc gia. Đại hội XIV của Đảng tiếp tục kế thừa và phát triển tư duy đó, coi đấu tranh phòng, chống tội phạm kinh tế và tham nhũng không chỉ là một nhiệm vụ thường xuyên của các cơ quan bảo vệ pháp luật, mà là một trụ cột trong chiến lược bảo vệ và nuôi dưỡng động lực phát triển đất nước.

Nghị quyết Đại hội XIV nhấn mạnh yêu cầu hoàn thiện thể chế kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa; xây dựng môi trường kinh doanh minh bạch, công bằng, an toàn; kiểm soát chặt chẽ quyền lực, phòng ngừa lạm dụng chức vụ, quyền hạn để trục lợi. Những định hướng này cho thấy Đảng nhìn nhận rất rõ mối quan hệ hữu cơ giữa phòng, chống tham nhũng, tội phạm kinh tế với nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia, củng cố niềm tin xã hội và thu hút nguồn lực cho phát triển.

Ở cấp độ lý luận, có thể khái quát tinh thần Đại hội XIV trong 3 điểm lớn: (i) Phòng ngừa là cơ bản, lâu dài; (ii) Xử lý nghiêm minh là yêu cầu bắt buộc; (iii) Thu hồi tài sản, khắc phục hậu quả là thước đo hiệu quả thực chất. Đây chính là bước phát triển về chất trong tư duy của Đảng: chống để xây, xử lý để phát triển, đấu tranh để kiến tạo môi trường lành mạnh.

Tội phạm kinh tế, tham nhũng - mối đe dọa trực tiếp đến động lực tăng trưởng

Tội phạm kinh tế và tham nhũng không chỉ gây tổn thất vật chất cho Nhà nước, doanh nghiệp và người dân, mà còn làm méo mó các quan hệ kinh tế, phá vỡ nguyên tắc cạnh tranh lành mạnh, cản trở sự vận hành thông suốt của thị trường. Nhiều nghiên cứu chỉ ra rằng, ở những địa phương, quốc gia mà tình trạng tham nhũng, “lợi ích nhóm”, gian lận thương mại, buôn lậu diễn biến phức tạp, chi phí không chính thức tăng cao, nhà đầu tư có xu hướng e ngại, dòng vốn dịch chuyển chậm, năng suất lao động bị kìm hãm.

Vì vậy, Đại hội XIV xác định đấu tranh phòng, chống tội phạm kinh tế và tham nhũng không chỉ là “làm trong sạch bộ máy”, mà còn là bảo vệ động lực phát triển, bảo vệ môi trường đầu tư, bảo vệ tương lai của nền kinh tế. Tư duy này đòi hỏi lực lượng Công an và các cơ quan chức năng phải vượt qua cách tiếp cận thuần túy tố tụng để chuyển mạnh sang tiếp cận quản trị rủi ro, quản trị phòng ngừa, tấn công vào nguyên nhân, điều kiện phát sinh vi phạm.

Cụ thể hóa sinh động quan điểm Đại hội XIV

Chỉ đạo của Thiếu tướng Tô Anh Dũng, Uỷ viên Ban Thường vụ Tỉnh uỷ, Giám đốc Công an tỉnh Thanh Hóa trong cao điểm bảo đảm an ninh, trật tự Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026 mang ý nghĩa đặc biệt. Đồng chí nhấn mạnh: đấu tranh phòng, chống tội phạm kinh tế phải gắn với mục tiêu “kiến tạo và bảo vệ động lực phát triển kinh tế của tỉnh”, đồng thời yêu cầu lực lượng Cảnh sát kinh tế chuyển mạnh từ “xử lý vi phạm” sang “phòng ngừa từ sớm, từ xa”. Đây là sự cụ thể hóa rất rõ tinh thần Đại hội XIV ở cấp độ địa phương. Thông điệp ấy hàm chứa 3 lớp ý nghĩa:

Một là, phòng, chống tội phạm kinh tế không chỉ nhằm trấn áp, răn đe, mà còn nhằm bảo vệ các trụ cột phát triển của địa phương, tạo môi trường công khai, minh bạch, ổn định.

Hai là, lực lượng công an không chỉ là “người thực thi pháp luật”, mà còn là chủ thể tham mưu chiến lược, góp phần hoàn thiện cơ chế, chính sách, bịt kín các kẽ hở trong quản lý nhà nước về kinh tế.

Ba là, công tác tuyên truyền, cảnh báo phương thức, thủ đoạn phạm tội phải được đẩy mạnh, để phòng ngừa xã hội trở thành tuyến phòng thủ rộng khắp.

Thiếu tướng Tô Anh Dũng, Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh uỷ, Giám đốc Công an tỉnh Thanh Hóa.

Năm 2025, lực lượng Cảnh sát kinh tế Thanh Hóa đã đạt nhiều kết quả nổi bật trên mặt trận đấu tranh phòng, chống tội phạm kinh tế, tham nhũng, chức vụ và môi trường. Theo số liệu công bố chính thức, từ đầu năm đến giữa tháng 7/2025, lực lượng Cảnh sát kinh tế đã khởi tố 114 vụ, 265 bị can về các tội phạm kinh tế, tham nhũng, chức vụ. Tính chung cả năm 2025, Công an tỉnh Thanh Hóa đã khởi tố 167 vụ, 501 bị can thuộc nhóm tội phạm kinh tế, tham nhũng, chức vụ, môi trường.

Bước sang cao điểm cuối năm 2025, đầu năm 2026, riêng trên lĩnh vực kinh tế, môi trường, lực lượng đã khởi tố mới 11 vụ án, 48 bị can; xử lý hành chính 12 vụ; thu giữ hơn 2 tấn pháo nổ, gần 10 tấn cá khoai có chứa formol, hơn 300 điện thoại và máy tính bảng nhập lậu, cùng nhiều tang vật khác liên quan đến buôn lậu, gian lận thương mại, vi phạm an toàn thực phẩm, khai thác tài nguyên trái phép. Những con số này không chỉ phản ánh cường độ đấu tranh cao, mà quan trọng hơn, cho thấy sự chuyển hướng rõ nét sang đánh vào các lĩnh vực “nhạy cảm”, các tuyến, các nhóm hành vi tiềm ẩn nguy cơ gây bất ổn cho thị trường và đời sống xã hội.

Phòng Cảnh sát kinh tế Công an tỉnh Thanh Hóa bắt tạm giam các đối tượng mua bán, tàng trữ trái phép hơn 500 kg pháo nổ tháng 12/2025.

Một điểm nhấn quan trọng trong chỉ đạo của Giám đốc Công an tỉnh Thanh Hóa là yêu cầu lực lượng Cảnh sát kinh tế phải chủ động tham mưu tháo gỡ “điểm nghẽn” trong quản lý nhà nước về kinh tế, môi trường. Điều này thể hiện bước chuyển từ “đánh án” sang “quản trị rủi ro”. Thực tiễn cho thấy, nhiều vụ án kinh tế phát sinh không chỉ do ý thức chấp hành pháp luật của một số tổ chức, cá nhân yếu kém, mà còn do cơ chế, quy trình quản lý chưa chặt chẽ, còn kẽ hở. Khi lực lượng công an tham mưu khắc phục những kẽ hở này, số vụ việc mới sẽ giảm, chi phí xã hội cho đấu tranh, xử lý cũng giảm theo. Đây chính là biểu hiện sinh động của tư duy “phòng ngừa từ gốc”, rất phù hợp với tinh thần Đại hội XIV.

Cùng với phòng ngừa và xử lý, thu hồi tài sản do phạm tội mà có được coi là thước đo quan trọng đánh giá hiệu quả công tác phòng, chống tội phạm kinh tế và tham nhũng. Trong quá trình điều tra các vụ án kinh tế, tham nhũng, lực lượng Công an Thanh Hóa đã chú trọng áp dụng đồng bộ các biện pháp truy tìm, kê biên, phong tỏa tài sản, hạn chế tối đa việc tẩu tán. Việc gắn trách nhiệm thu hồi tài sản với trách nhiệm điều tra không chỉ góp phần bảo vệ lợi ích của Nhà nước, mà còn có ý nghĩa răn đe mạnh mẽ, làm giảm động cơ phạm tội, đúng với tinh thần “xử lý để phát triển”.

Nhiều địa phương trong cả nước cũng đang triển khai cách tiếp cận tương tự, như tăng cường chuyên đề phòng ngừa trong lĩnh vực khoáng sản, đất đai, đầu tư công, đấu thầu, hoặc xây dựng cơ chế phối hợp chặt chẽ giữa công an - thanh tra - kiểm toán - thuế. Tuy nhiên, điểm nổi bật của Thanh Hóa là sự nhấn mạnh rõ ràng và xuyên suốt thông điệp “bảo vệ động lực phát triển”, coi đây là mục tiêu trung tâm của đấu tranh phòng, chống tội phạm kinh tế. Chính sự định vị đúng vai trò này giúp công tác phòng, chống tội phạm kinh tế ở Thanh Hóa không rơi vào tình trạng “chỉ thấy xử lý”, mà thể hiện được tính kiến tạo, đồng hành cùng phát triển.

Tết Nguyên đán là thời điểm nhu cầu tiêu dùng tăng cao, dòng tiền lưu thông lớn, nguy cơ phát sinh vi phạm về buôn lậu, hàng giả, an toàn thực phẩm, gian lận thương mại cũng tăng theo. Việc tập trung đấu tranh mạnh trên lĩnh vực kinh tế trong dịp này không chỉ bảo vệ trật tự thị trường, mà còn bảo vệ sức khỏe Nhân dân, bảo vệ hình ảnh môi trường đầu tư của tỉnh Thanh Hóa. Xa hơn, những kết quả đó tạo nền tảng cho phát triển bền vững, đúng với tinh thần Đại hội XIV.

Trung tướng, PGS.TS. Đồng Đại Lộc